\u0130slam hukukunda \u00f6lenin miras\u0131 \u00fczerindeki haklar\u0131n \u00f6denmesinden sonra kalan mal\u0131n miras\u00e7\u0131lar aras\u0131nda nas\u0131l pay edilece\u011finden bahseden ilim dal\u0131na \u201cferaiz\u201d denir. Feraiz kelimesi miras payla\u015f\u0131m\u0131 ile ilgili h\u00fck\u00fcmler i\u00e7eren Nisa suresi 11,12 ve 176. ayetlerde, sahiplerine verilmesi Allah taraf\u0131ndan farz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f hisseler anlam\u0131ndaki \u201cfariza\u201d kelimesinin \u00e7o\u011fuludur. Feraiz Kur\u2019an ve sahabi i\u00e7tihatlar\u0131 temeline oturan ve f\u0131kh\u0131n olu\u015fum a\u015famas\u0131nda belli bir sistemati\u011fe kavu\u015fmu\u015f, kendine has konular\u0131 ve \u00f6zel terimleri ile \u0130slam f\u0131kh\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ilim dal\u0131 haline gelmi\u015ftir. Miras taksiminin e\u015fit olmayan hisseler ilkesine dayanmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda feraiz sistemi yap\u0131sal olarak ciddi bir ele\u015ftiriye tabi tutulmadan \u0130slam toplumlar\u0131nda uygulana gelmi\u015ftir. Ancak son d\u00f6nemlerde Kur\u2019an muhaliflerince ortaya at\u0131lan ve baz\u0131 kimselerde ak\u0131l kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131na sebep olan Kur\u2019an\u2019da matematiksel hata bulundu\u011fu iddias\u0131 miras ayetlerindeki verili pay oranlar\u0131 ile taksim yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hesab\u0131n her zaman tam \u00e7\u0131kmay\u0131p, bazen miras mal\u0131n\u0131n yetmemesi, bazen de bir miktar mal\u0131n artmas\u0131na dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Hz. \u00d6mer d\u00f6neminde verili oranlara g\u00f6re miras payla\u015f\u0131m\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda mal\u0131n varislere yetmemesi halinde, Abbas b. Abd\u00fcl-muttalib\u2019in teklifi \u00fczerine, avl i\u015flemi ad\u0131 alt\u0131da oranlarda eksiltmeye gidilerek; bir miktar mal\u0131n artmas\u0131 halinde ise artan k\u0131s\u0131m red i\u015flemi ad\u0131 ile tekrar hak sahipleri aras\u0131nda pay edilerek a\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hz. \u00d6mer\u2019in vefat\u0131ndan sonra Abdullah \u0130bn-i Abbas bu uygulamaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak, b\u00fct\u00fcn varislerin hisse oranlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi yerine asabelik durumunda belirli hisseleri belirsiz hale gelen varislerin hisselerinde de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilmesi, di\u011fer hisselere dokunulmamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015f belirtmi\u015ftir. D\u00f6rt S\u00fcnni mezhep ile \u0130baziye ve \u015eian\u0131n Zeydiye kolu avl konusunda Hz. \u00d6mer\u2019in uygulamas\u0131n\u0131, \u0130bn Hazm ve \u015eia\u2019n\u0131n Caferiye kolu ise \u0130bn-i Abbas\u2019\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimsemi\u015ftir. Miras taksim ilkelerinin tam bir sistemati\u011fe kavu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 sahabe d\u00f6nemleri i\u00e7in i\u00e7tihada dayal\u0131 bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu olarak ba\u015fvurulan avl ve red y\u00f6ntemleri ger\u00e7ekte feraiz sisteminde halledilmesi gereken baz\u0131 noktalar\u0131n hala var oldu\u011funun da g\u00f6stergesi durumundad\u0131r. Hal b\u00f6yle iken bu y\u00f6ntemler, daha sonraki tarihi s\u00fcre\u00e7ler i\u00e7inde olmas\u0131 gerekenin aksine asli birer y\u00f6ntem olarak kabul g\u00f6r\u00fcp g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uygulana gelmi\u015ftir. Avl ve red i\u015flemleri iki hamlede mal\u0131n tamamen da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilmekte ise de miras ayetlerinde verilen oranlar\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakarak ba\u015fka oranlar ihdas etmekte ve sonu\u00e7 itibariyle miras\u00e7\u0131lara, Kur\u2019an\u2019\u0131n talimat\u0131 ile hak ettiklerinden farkl\u0131 miktarlarda mal verilmesine sebep olmaktad\u0131r. Bu ise miras pay oranlar\u0131 konusunda Kur\u2019an\u2019\u0131n koydu\u011fu h\u00fck\u00fcmlerin de\u011fi\u015ftirilmesi anlam\u0131na gelmekte, k\u0131saca uygulanan miras payla\u015f\u0131m sistemi hata vermektedir. Kur\u2019an\u2019da b\u00f6yle bir durumun varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu olamayaca\u011f\u0131na g\u00f6re ayetleri anlamada hata yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funa h\u00fckmetmek ve miras ayetlerini bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile yeniden de\u011ferlendirmek bir zorunluluk olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bunun i\u00e7in de miras ayetlerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda red ve avli zorunlu k\u0131lan noktalar\u0131 belirleyip her miras hesab\u0131nda sonucun art\u0131ks\u0131z ve eksiksiz \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak tespitler yapmak gerekmektedir. \u0130\u015fte elinizdeki \u00e7al\u0131\u015fma bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin eseri olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmada \u00f6nce feraiz ilminde temel payla\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemleri olarak \u201cadile\u201d, \u201cavliye\u201d ve \u201creddiye\u201d meseleleri \u00f6rnekleri ile tan\u0131mland\u0131. Daha sonra miras ayetlerinin matematiksel \u00f6zelli\u011fi, miras ayetlerindeki baz\u0131 laf\u0131z ve c\u00fcmlelere verilen anlamlar\u0131n yeniden \u015fekillendirilmesi, miras ayetlerinden \u00e7\u0131kar\u0131lan ve miras payla\u015f\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda dikkate al\u0131nmas\u0131 zorunlu olan ilkeler ortaya konuldu ve ayetler bu ilkeler do\u011frultusunda de\u011ferlendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Her bir konu gerekti\u011finde tablolarla desteklendi. \u00c7al\u0131\u015fmada feraiz ilmi bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131nmay\u0131p sadece red ve avl i\u015flemlerinin devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 takip edilmi\u015ftir. Bu sebeple mevcut hali ile kalmas\u0131 konumuzu etkilemeyecek olan hacb vb. konulara de\u011finilmedi. Zevilerham konusu ise kitab\u0131n sonunda \u00f6zet olarak aktar\u0131ld\u0131. Her t\u00fcrl\u00fc yap\u0131c\u0131 ele\u015ftiriye a\u00e7\u0131k olan bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n faydal\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 umuyoruz. Ba\u015far\u0131 Allah\u2019tand\u0131r. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130slam hukukunda \u00f6lenin miras\u0131 \u00fczerindeki haklar\u0131n \u00f6denmesinden sonra kalan mal\u0131n miras\u00e7\u0131lar aras\u0131nda nas\u0131l pay edilece\u011finden bahseden ilim dal\u0131na \u201cferaiz\u201d denir. Feraiz kelimesi miras payla\u015f\u0131m\u0131 ile ilgili [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"product_brand":[],"product_cat":[13036,12718,12719],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-778288","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","5":"product_cat-arastirma-inceleme-islam","6":"product_cat-din","7":"product_cat-islam","8":"pa_cilt-ciltsiz","9":"pa_tur-kitap","10":"pa_yayinevi-gulnar-yayinlari","11":"pa_yazar-mat-ogrt-vehbi-yahsi-doc-dr-halil-altuntas","13":"first","14":"instock","15":"sale","16":"shipping-taxable","17":"purchasable","18":"product-type-simple"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/778288","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=778288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=778288"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=778288"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=778288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}