{"id":777319,"date":"2025-10-14T09:01:39","date_gmt":"2025-10-14T06:01:39","guid":{"rendered":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/bediuzzaman-ve-usulul-ilim\/"},"modified":"2026-04-16T03:04:47","modified_gmt":"2026-04-16T00:04:47","slug":"bediuzzaman-ve-usulul-ilim","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/bediuzzaman-ve-usulul-ilim\/","title":{"rendered":"Bedi\u00fczzaman ve Usul&#8217;\u00fcl-\u0130lim"},"content":{"rendered":"<p>Birincisi: Bir metinde ger\u00e7ek mana budur, demenin bir belgesi, bir test edicisi olmas\u0131 gerekir. O belgeyi ve o test edici noktay\u0131 bize g\u00f6steren, dinin ana konular\u0131n\u0131n dengesinden ortaya \u00e7\u0131kan soyut g\u00fczelliktir. Bir metin i\u00e7in bu mecazd\u0131r, diyebilmek i\u00e7in o mecaz\u00ee manan\u0131n, belagat ilminin \u015fartlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde olmas\u0131 gerekir. Bu iki prensip esas al\u0131nmazsa ve bunun sonucu olarak mecaz olan metinleri ger\u00e7ek mana olarak dayatmak ve hakikat olan bilgileri mecaz diye g\u00f6rmek ve g\u00f6stermek cehaletin h\u00fck\u00fcmferma olmas\u0131na g\u00fc\u00e7 verir. Orta yolu g\u00f6sterecek, ifrat ve tefriti \u00f6nleyecek sadece \u015fu d\u00f6rt mihenktir: 1) Dinin temel konular\u0131n\u0131n mantalitesi. 2) Belagat ilmi. 3) Mant\u0131k ilmi. 4) Hikmettir (fen ilimleridir.) Bedi\u00fczzaman, Muhakemat\u2019\u0131n 5. Mukaddimesinde bu bilgileri bize verdikten sonra ayn\u0131 kitab\u0131n Birinci Makalesinin Sekizinci Meselesinde ise: Mecaz i\u00e7in farkl\u0131 karineler olabilir; mesela bir metnin mecaz oldu\u011funa dair, metnin ak\u0131l y\u00f6n\u00fcnden muhal olmas\u0131 karine olabilece\u011fi gibi; metin d\u0131\u015f\u0131ndan ba\u015fka maddi bir delil veya s\u0131radan bir delil veya metnin ba\u011flam\u0131 o metnin mecaz oldu\u011funa karine olabilir. Ayr\u0131ca Kur\u2019an\u2019\u0131n ba\u015fka ayetlerinde ge\u00e7en baz\u0131 hakikatler de di\u011fer ayetlerin mecaz olmas\u0131 i\u00e7in karine olabilir\u201d diye s\u00f6yl\u00fcyor. Ve bazen de baz\u0131 ayet ve hadislerin mecaz oldu\u011fu kabul edildi\u011fi halde terc\u00fcmede maksut mana esas al\u0131nmaz da meal esas al\u0131n\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla mecaz olan o ayet ve hadislerin mucizev\u00ee g\u00fczelli\u011fi ve belagati yine kaybolur, diye din\u00ee ne\u015friyat\u0131n yazar ve yay\u0131nc\u0131lar\u0131n\u0131 uyar\u0131yor.   \u0130kincisi: \u0130slam \u00e2leminde bug\u00fcnk\u00fc bilimlere uygun olarak varl\u0131k ve hayat alg\u0131s\u0131 olu\u015fmuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u00fcsl\u00fcman \u00e2limler her bir bilim dal\u0131ndan sadece bir par\u00e7a biliyorlar. Bilimsel bir foto\u011fraf ortaya \u00e7\u0131km\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir varl\u0131k ve hayat alg\u0131s\u0131 olu\u015fmuyor. Bedi\u00fczzaman bu i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz sorunu  Muhakemat kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle tasvir etmi\u015ftir: Nas\u0131l ki, ba\u015fka \u00e2lemden bu k\u00fcreye gelen tasvirci bir nakka\u015f farz olunsa: H\u00e2lbuki ne insan\u0131 ve ne insan\u0131n gayrisinin (insandan ba\u015fka canl\u0131lar\u0131n) tam suretini (foto\u011fraf\u0131n\u0131) g\u00f6rmemi\u015f; belki her birisinden baz\u0131 azas\u0131n\u0131 g\u00f6rmekle insan\u0131n tasviri veyahut g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc e\u015fyan\u0131n umumundan bir sureti tasvir etmek isterse; mesel\u00e2, insandan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir el, bir ayak, bir g\u00f6z, bir kulak, yar\u0131 y\u00fcz ve burun ve amame (sar\u0131k) gibi \u015feylerin terkibiyle bir insan\u0131n timsali yahut nazar\u0131na tesad\u00fcf eden at\u0131n kuyru\u011fu, devenin boynunu, insan\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc, aslan\u0131n ba\u015f\u0131 bir hayvan\u0131n sureti yapsa; nas\u0131l ki imtiza\u00e7s\u0131zl\u0131kla kabil-i hayat olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u015ferait-\u0131 hayat (hayat \u015fartlar\u0131) b\u00f6yle ucubelere m\u00fcsait de\u011fildir, diyecekler ve nakka\u015f\u0131 ittiham edecekler.. \u015eimdi bu kaide, fenlerde (bilim dallar\u0131nda) aynen cereyan eder (ge\u00e7erlidir.) \u00c7aresi odur ki: Bir fenni esas tutup sair mal\u00fbmat\u0131n\u0131 avzen ve zenav (havuz veya havuza akan arklar) gibi yapmakt\u0131r. Yani e\u011fer ki\u015fi bir ilmi esas al\u0131rsa; esas ald\u0131\u011f\u0131 ilmi havuz gibi yapmal\u0131, di\u011fer ilimleri de o havuza akan arklar gibi etmelidir. Ve e\u011fer ki\u015fi malumat\u0131n\u0131 esas al\u0131rsa, o malumat ve bilgileri, her birisi hakikatin bir kanal\u0131 olan muhtelif ilimlerden beslenmeli.   \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc: \u0130slam \u00e2lemi, Orta \u00c7a\u011f\u0131n k\u00fclt\u00fcrel birikimini din\u00ee birikim san\u0131yor; din ve varl\u0131k hakk\u0131nda \u00e7a\u011f\u0131m\u0131za uygun olarak bilim birikimini ve epistemolojisini olu\u015fturam\u0131yor. \u0130\u015fte Bedi\u00fczzaman bu sorun i\u00e7in de \u015f\u00f6yle bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6neriyor: Ge\u00e7mi\u015f \u00e7a\u011flar\u0131n derelerinde egemen olan garaz, d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve \u00fcst\u00fcn gelme arzusunu do\u011furan fakt\u00f6r; duygusall\u0131k, arzular ve g\u00fc\u00e7 idi. O zaman\u0131n insanlar\u0131n\u0131 ir\u015fad i\u00e7in \u015fiirsel ve duygusal hitabeler yeterli idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc duygular\u0131 ok\u015famak, insanlar\u0131n e\u011filimlerini etkilemek i\u00e7in vaiz ve hatip taraf\u0131ndan iddia edilen konuyu s\u00fcsl\u00fc ve parlak olarak g\u00f6stermek. Veya g\u00fcndemdeki o konuyu korkun\u00e7 g\u00f6stermek veya parlak tasvirlerle hayale ho\u015f g\u00f6stermek, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve a\u00e7\u0131k delilin yerini tutar idi. Fakat bu \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda burhandan (ak\u0131l ve fenlerden) ba\u015fkas\u0131 insanlar\u0131 tatmin eden bir \u015fey bulunmuyor. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Birincisi: Bir metinde ger\u00e7ek mana budur, demenin bir belgesi, bir test edicisi olmas\u0131 gerekir. O belgeyi ve o test edici noktay\u0131 bize g\u00f6steren, dinin ana konular\u0131n\u0131n<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"product_brand":[],"product_cat":[13036,12718,12719],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-777319","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","5":"product_cat-arastirma-inceleme-islam","6":"product_cat-din","7":"product_cat-islam","8":"pa_cilt-ciltsiz","9":"pa_tur-kitap","10":"pa_yayinevi-gulnar-yayinlari","11":"pa_yazar-bahaeddin-saglam","13":"first","14":"instock","15":"sale","16":"shipping-taxable","17":"purchasable","18":"product-type-simple"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/777319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=777319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=777319"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=777319"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=777319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}