{"id":767353,"date":"2025-08-28T12:44:46","date_gmt":"2025-08-28T09:44:46","guid":{"rendered":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/cemaleddin-muhammed-aksarayinin-kitab-u-redd-i-serh-i-mecmail-bahreyn-adli-eserinin-tahkik-ve-tahlili\/"},"modified":"2026-04-15T03:33:20","modified_gmt":"2026-04-15T00:33:20","slug":"cemaleddin-muhammed-aksarayinin-kitab-u-redd-i-serh-i-mecmail-bahreyn-adli-eserinin-tahkik-ve-tahlili","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/cemaleddin-muhammed-aksarayinin-kitab-u-redd-i-serh-i-mecmail-bahreyn-adli-eserinin-tahkik-ve-tahlili\/","title":{"rendered":"Cemaleddin Muhammed Aksarayi\u2019nin Kitab-u Redd-i \u015eerh-\u0130 Mecmai\u2019l-Bahreyn Adl\u0131  Eserinin Tahkik ve Tahlili"},"content":{"rendered":"<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fma Cem\u00e2leddin Aksar\u00e2y\u00ee\u2019nin (\u00f6. 791\/1388-89) Kit\u00e2b-u Redd-i \u015eerh-i Mecmai&#8217;l-bahreyn adl\u0131 eserinin tahkik ve tahlilini yapmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. 1071\u2019de Anadolu\u2019nun fethiyle birlikte gerek Hanef\u00ee gerekse \u015e\u00e2fi\u00ee mezhebine mensup bir\u00e7ok fakih \u00e7e\u015fitli gerek\u00e7elerle Anadolu\u2019ya g\u00f6\u00e7 etmektedir. Onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem Anadolu\u2019da beyliklerin etkin oldu\u011fu bir zaman dilimidir. Baz\u0131 kaynaklar\u0131n verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re Aksar\u00e2y\u00ee de me\u015fhur m\u00fcfessir ve \u015e\u00e2fi\u00ee fakihi Fahreddin er-R\u00e2z\u00ee\u2019nin (\u00f6. 606\/1210) d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ku\u015fak torunlar\u0131ndan biridir. Bu ailenin Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin f\u0131k\u0131h ve tasavvuf gelene\u011finin olu\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir yeri vard\u0131r. Zira Osmanl\u0131lar\u0131n me\u015fhur \u00e2limlerinden Molla Fen\u00e2r\u00ee (\u00f6. 834\/1431), Aksar\u00e2y\u00ee\u2019nin talebesidir. Me\u015fhur Osmanl\u0131 \u015feyh\u00fclisl\u00e2m\u0131 Zenbilli Ali Efendi ve ileri gelen bir\u00e7ok me\u015f\u00e2y\u0131h Aksar\u00e2y\u00ee\u2019nin torunlar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. Aksar\u00e2y\u00ee\u2019nin d\u00f6nemin bir\u00e7ok devlet adam\u0131yla m\u00fcnasebeti vard\u0131r. Mesel\u00e2 Amasya emiri Hac\u0131 \u015e\u00e2dgeldi Pa\u015fa (\u00f6. 783\/1381), Karamano\u011flu Alaaddin Bey (1361-1398) ve Sultan Y\u0131ld\u0131r\u0131m Bayezid (1389-1403) bunlar aras\u0131nda say\u0131labilir. Nitekim Zemah\u015fer\u00ee&#8217;nin (\u00f6. 538\/1144) Ke\u015f\u015f\u00e2f\u2019\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 h\u00e2\u015fiyesini Osmanl\u0131 vezirlerinden \u00c7andarl\u0131 Kara Halil Hayreddin Pa\u015fa\u2019ya (\u00f6. 789\/1387) ithaf etti\u011fi, Ahl\u00e2k-\u0131 Cem\u00e2l\u00ee adl\u0131 eserini de Y\u0131ld\u0131r\u0131m Beyaz\u0131d\u2019a takdim etti\u011fi bilinmektedir.Aksar\u00e2y\u00ee, Hanef\u00ee mezhebinin yayg\u0131n ve etkin oldu\u011fu Amasya, Konya ve Aksaray\u2019da m\u00fcderris ve kad\u0131 olarak g\u00f6rev yapm\u0131\u015ft\u0131r. O, Hanef\u00eelerin muteber d\u00f6rt metninden biri haline gelen Muzaffer\u00fcddin Ahmed b. Ali Sa\u2019leb \u0130bn\u00fc\u2019s-S\u00e2\u00e2t\u00ee\u2019nin (\u00f6. 694\/1295) Mecmau\u2019l-bahreyn adl\u0131 eserine yazd\u0131\u011f\u0131 \u015ferhine Hanef\u00eelerin bir\u00e7ok g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc tenkit etmek \u00fczere reddiye yazm\u0131\u015ft\u0131r. Bu eser mezheplere dayal\u0131 f\u0131k\u0131h anlay\u0131\u015f\u0131 yerine delile tabi olmay\u0131 \u00f6nceleyen yakla\u015f\u0131mlar\u0131n bahse konu d\u00f6nemlerde de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyan eserlerden biridir.Kitab\u0131n yazma eser k\u00fct\u00fcphanelerinde iki n\u00fcshas\u0131 tespit edilmi\u015ftir. Tahkikte esas al\u0131nan n\u00fcsha 772\/1370\u2019te yaz\u0131lan \u201cKit\u00e2b-u redd-i \u015eerh-i Mecmai\u2019l-bahreyn\u201d adl\u0131 n\u00fcshad\u0131r.  Di\u011feri de H\u00e2\u015fiye \u015eerh-i \u0130bn S\u00e2at\u00ee li-Mecmai\u2019l-Bahreyn adl\u0131 n\u00fcsha ise 775\/1373 y\u0131l\u0131nda istinsah edilmi\u015ftir. Yani her iki n\u00fcsha istinsah edildi\u011finde m\u00fcellif hen\u00fcz hayattad\u0131r. Bu reddiye, \u0130lm-i hilaf t\u00fcr\u00fcnde Anadolu\u2019da yaz\u0131lan nadir \u00e7al\u0131\u015fmalardan biridir. Zira sonraki d\u00f6nemlerde Hanef\u00ee mezhebine y\u00f6nelik esasl\u0131 ele\u015ftiri y\u00f6nelten bu t\u00fcr eserlere rastlanmaz. Ayr\u0131ca T\u00fcrk devletlerinin \u00e7o\u011funlukla Hanef\u00ee mezhebini \u00f6nceleyen siyasetleri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Hanef\u00eeli\u011fin h\u00e2kim ve etkin oldu\u011fu bir muhitte yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 da dikkat \u00e7ekmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bu eser daha \u00f6nce yap\u0131lan ilm-i hil\u00e2f tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n Anadolu\u2019daki devam\u0131 oldu\u011fu, di\u011fer taraftan M\u0131s\u0131r\u2019da o tarihlerde yap\u0131lan mezhep \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n da \u00f6nc\u00fcs\u00fc oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fma Cem\u00e2leddin Aksar\u00e2y\u00ee\u2019nin (\u00f6. 791\/1388-89) Kit\u00e2b-u Redd-i \u015eerh-i Mecmai&#8217;l-bahreyn adl\u0131 eserinin tahkik ve tahlilini yapmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. 1071\u2019de Anadolu\u2019nun fethiyle birlikte gerek Hanef\u00ee gerekse \u015e\u00e2fi\u00ee mezhebine<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"product_brand":[],"product_cat":[13036,12718,12719],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-767353","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","5":"product_cat-arastirma-inceleme-islam","6":"product_cat-din","7":"product_cat-islam","8":"pa_cilt-ciltsiz","9":"pa_tur-kitap","10":"pa_yayinevi-soncag-akademik-kitaplar","11":"pa_yazar-ahmet-inanir-ibrahim-ibrahimoglu","13":"first","14":"instock","15":"sale","16":"shipping-taxable","17":"purchasable","18":"product-type-simple"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/767353","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=767353"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=767353"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=767353"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=767353"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}