\u0130nsani m\u00fcdahale, uluslararas\u0131 hukuk sisteminde devletin egemenli\u011fini koruma hakk\u0131, i\u00e7 i\u015flerine m\u00fcdahale edilmemesi ve uluslararas\u0131 toplumun insan haklar\u0131 ihlallerini durdurmak i\u00e7in m\u00fcdahale hakk\u0131 konusunda uzla\u015fma sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcy\u00fck devletlerin kar\u015f\u0131t devletlerdeki insan haklar\u0131 ihlallerini kendi siyasi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kullanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131 konusunda ise \u00e7ok say\u0131da soru ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla insani gerek\u00e7elerle m\u00fcdahalenin devlet egemenli\u011fine zarar vermeden hukuki ve me\u015fru bir zeminini haz\u0131rlamak gerekmi\u015ftir. Bu da ulusal egemenlik ile \u00e7ak\u0131\u015fmas\u0131 sorunsal\u0131 dikkate al\u0131narak kolektif koruma sorumlulu\u011funun etkinle\u015ftirilmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu ama\u00e7la Uluslararas\u0131 M\u00fcdahale ve Devlet Egemenli\u011fi Komisyonunu (ICISS) Raporu yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. ICISS raporu, egemenlik ve i\u00e7 i\u015flerine kar\u0131\u015fmama ilkesi de dahil olmak \u00fczere Vestfalya Antla\u015fmas\u0131 (1648) ile peki\u015ftirilen uluslararas\u0131 sistemin, baz\u0131 temellerini yeniden de\u011ferlendirmi\u015ftir. Rapora g\u00f6re, devletlerin egemenlik hakk\u0131 ile uluslararas\u0131 toplumun m\u00fcdahale sorumlulu\u011fu aras\u0131ndaki temel \u00e7eli\u015fkiyi \u00e7\u00f6zmenin alternatif bir yakla\u015f\u0131m\u0131 olarak koruma sorumlulu\u011fu ad\u0131 verilen yeni bir kavram form\u00fcle edilmi\u015ftir. Soyk\u0131r\u0131m, sava\u015f su\u00e7lar\u0131, etnik temizlik ve insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar koruma sorumlulu\u011funa dahil edilmi\u015ftir. Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin geli\u015fimi ve insan haklar\u0131na sayg\u0131ya ili\u015fkin uluslararas\u0131 hukuk kurallar\u0131 \u015feklinde yans\u0131yan insan onuruna sayg\u0131 zarureti hususunda fark\u0131ndal\u0131k ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Devlet ile vatanda\u015flar\u0131 aras\u0131nda bir s\u0131zma meydana getirmi\u015f ve devletin halk\u0131 ile kurulu siyasal rejim aras\u0131ndaki ayr\u0131m uluslararas\u0131 d\u00fczeyde daha a\u00e7\u0131k hale gelmi\u015ftir. Art\u0131k h\u00fck\u00fcmet, halk\u0131 uluslararas\u0131 d\u00fczeyde temsil etti\u011fini, me\u015fruiyetini milletin iradesinden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015f ve bireylerin haklar\u0131na uluslararas\u0131 d\u00fczeyde sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini istemi\u015ftir. Bir yandan h\u00fck\u00fcmet, uluslararas\u0131 d\u00fczeyde halk\u0131n tek temsilcisi, \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n koruyucusu ve haklar\u0131n\u0131n savunucusu say\u0131l\u0131rken di\u011fer taraftan da bu halk\u0131n haklar\u0131na sayg\u0131 ve koruma konusunda uluslararas\u0131 taraflara g\u00fcvence vermekte ve uluslararas\u0131 makamlar \u00f6n\u00fcnde sorgulanmaktad\u0131r. \u0130nsan haklar\u0131na y\u00f6nelik tekrarlanan ihlaller kar\u015f\u0131s\u0131nda, uluslararas\u0131 toplumun ne \u00f6l\u00e7\u00fcde sorumlu oldu\u011fu hukuki bir ihtilaf ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan haklar\u0131 ve a\u00e7\u0131k ihlaller meselesi ile bu farkl\u0131 rejimlerin uygulamalar\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6z ard\u0131 edilebilir de\u011fildir. Bu ihlalleri durdurmak amac\u0131yla m\u00fcdahale etmek \u00fczere uluslararas\u0131 toplumun harekete ge\u00e7mesi gerekmektedir. Ancak burada ortaya \u00e7\u0131kan ve \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken en bariz sorun \u015fudur: \u0130nsanlar\u0131n ac\u0131lar\u0131na son vermekten kim sorumludur? Yani insani korumay\u0131 uygulama otoritesine kim sahiptir? \u0130nsani gerek\u00e7elerle m\u00fcdahale konusu ve koruma sorumlulu\u011fu, uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin ve uluslararas\u0131 hukukun kritik konular\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Nitekim kavram, \u00f6zellikle de Arap D\u00fcnyas\u0131\u2019n\u0131 sarsan de\u011fi\u015fim dalgas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda uluslararas\u0131 kamuoyunun temel kayg\u0131lar\u0131ndan birini ifade etmektedir. Ayr\u0131ca son zamanlarda insani gerek\u00e7elerle m\u00fcdahale ve koruma sorumlulu\u011fu \u00e7er\u00e7evesinde m\u00fcdahaleler artm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da hukuki dayanaklar\u0131, koruma sorumlulu\u011fu ilkeleri ve gerekli kriterlere ne \u00f6l\u00e7\u00fcde uyuldu\u011fu konusunda inceleme ve de\u011ferlendirme zaruretini do\u011furmu\u015ftur. Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Arap Bahar\u0131\u2019ndan etkilenen Libya, Suriye ve \u00f6zellikle Yemen ve Bahreyn\u2019de durum daha de\u011fi\u015fken ve daha kanl\u0131 bir hal alm\u0131\u015ft\u0131r. Arap b\u00f6lgesinin jeopolitik konumu itibar\u0131yla \u00f6zel bir niteli\u011fe haiz olmas\u0131 nedeniyle insanl\u0131\u011f\u0131 savunmak i\u00e7in m\u00fcdahale d\u00fc\u015f\u00fcncesini bir kez daha g\u00fcndeme getirmi\u015ftir. Burada koruma sorumlulu\u011funun uygulanmas\u0131 ile ilgili baz\u0131 soru i\u015faretleri bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nsani m\u00fcdahale, uluslararas\u0131 hukuk sisteminde devletin egemenli\u011fini koruma hakk\u0131, i\u00e7 i\u015flerine m\u00fcdahale edilmemesi ve uluslararas\u0131 toplumun insan haklar\u0131 ihlallerini durdurmak i\u00e7in m\u00fcdahale hakk\u0131 konusunda uzla\u015fma sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r. [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"product_brand":[],"product_cat":[12337,17225],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-764037","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","5":"product_cat-politika-siyaset","6":"product_cat-uluslararasi-iliskiler","7":"pa_cilt-ciltsiz","8":"pa_tur-kitap","9":"pa_yayinevi-astana-yayinlari","10":"pa_yazar-hazar-leylanoglu","12":"first","13":"instock","14":"sale","15":"shipping-taxable","16":"purchasable","17":"product-type-simple"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/764037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=764037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=764037"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=764037"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=764037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}