{"id":746804,"date":"2025-08-28T02:51:12","date_gmt":"2025-08-27T23:51:12","guid":{"rendered":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/normalin-tarihi\/"},"modified":"2026-04-16T02:59:02","modified_gmt":"2026-04-15T23:59:02","slug":"normalin-tarihi","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/normalin-tarihi\/","title":{"rendered":"Normalin Tarihi"},"content":{"rendered":"<p>On dokuzuncu y\u00fczy\u0131ldan \u00f6nce \u201cnormal\u201d kelimesi neredeyse hi\u00e7bir \u015fekilde insanlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 de\u011fildi. Normal, bir matematik terimiydi: \u0130nsanlar de\u011fil, matematikteki \u201cdo\u011frular\u201d normal olurdu.   1830\u2019lardan itibaren ise, istatisti\u011fin Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n her bir par\u00e7as\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7me fikrini beraberinde getirdi, buna da normal bilimi denildi. Bebeklerin kilosundan ideal kad\u0131n bedenine, zek\u00e2dan ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na kadar her \u015feyin bir ortalamas\u0131, bir normali vard\u0131 art\u0131k. Elbette bu, s\u00f6m\u00fcrgeci Bat\u0131l\u0131 beyaz erke\u011fin normaliydi: \u00d6rne\u011fin Kongo Havzas\u0131\u2019n\u0131n karanl\u0131k ve nemli batakl\u0131klar\u0131ndan \u00e7\u0131kan buharla dolu havas\u0131nda insanlar c\u00fccele\u015fip pigmelere, vah\u015file\u015fip yamyamlara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu; bu y\u00fczden Bat\u0131l\u0131lardan daha a\u015fa\u011f\u0131yd\u0131lar. Ya da sokak k\u00f6\u015felerinde kad\u0131nlar\u0131 g\u00f6zetleyen istatistik\u00e7i Francis Galton\u2019\u0131n yar\u0131m kalm\u0131\u015f g\u00fczellik haritas\u0131na g\u00f6re \u0130ngiliz kad\u0131nlar\u0131n en g\u00fczelleri Londra\u2019da, en iticileri ise Aberdeen\u2019de ya\u015f\u0131yordu.   Fakat bu son derece \u0131rk\u00e7\u0131, \u00f6jenik yanl\u0131s\u0131, homofobik ve feminizm kar\u015f\u0131t\u0131 normal fikri \u00f6ylesine g\u00fc\u00e7 kazanm\u0131\u015ft\u0131 ki normali sorgulamaya ba\u015flamam\u0131z neredeyse iki y\u00fcz y\u0131l ald\u0131. Tarih\u00e7i Sarah Chaney \u2018Normal\u2019in Tarihi\u2019nde i\u015fte bu sorgulaman\u0131n k\u00f6kenine iniyor ve okurunu, \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7eklerle dolu bir tarih yolculu\u011funa \u00e7\u0131kar\u0131yor.   \u201cM\u00fckemmel&#8230; D\u00fcnyaya farkl\u0131 bakman\u0131z\u0131 sa\u011flayan o ender pop\u00fcler bilim kitaplar\u0131ndan biri.\u201d <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>On dokuzuncu y\u00fczy\u0131ldan \u00f6nce \u201cnormal\u201d kelimesi neredeyse hi\u00e7bir \u015fekilde insanlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 de\u011fildi. Normal, bir matematik terimiydi: \u0130nsanlar de\u011fil, matematikteki \u201cdo\u011frular\u201d normal olurdu. 1830\u2019lardan itibaren ise, istatisti\u011fin<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"product_brand":[],"product_cat":[12370,12304],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-746804","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","5":"product_cat-arastirma-inceleme","6":"product_cat-tarih","7":"pa_cilt-ciltsiz","8":"pa_tur-kitap","9":"pa_yayinevi-irene-kitap","10":"pa_yazar-sarah-chaney","12":"first","13":"instock","14":"sale","15":"shipping-taxable","16":"purchasable","17":"product-type-simple"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/746804","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=746804"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=746804"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=746804"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=746804"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}