{"id":734826,"date":"2025-08-27T22:35:24","date_gmt":"2025-08-27T19:35:24","guid":{"rendered":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/karabuk-eskipazar-paphlagonia-hadrianoupolisi\/"},"modified":"2026-04-16T02:42:51","modified_gmt":"2026-04-15T23:42:51","slug":"karabuk-eskipazar-paphlagonia-hadrianoupolisi","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/karabuk-eskipazar-paphlagonia-hadrianoupolisi\/","title":{"rendered":"Karab\u00fck Eskipazar &#8211; Paphlagonia Hadrianoupolis&#8217;i"},"content":{"rendered":"<p>Karab\u00fck \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Arkeoloji Ana Bilim Dal\u0131 B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Ersin \u00c7EL\u0130KBA\u015e, Ondokuz May\u0131s \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Vedat KELE\u015e ve Ondokuz May\u0131s \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Ar\u015f. G\u00f6r. Alper Y\u0131lmaz\u2019\u0131n edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 Hadrianoupolis Serisi 1: Paphlagonia Hadrianoupolis\u2019i (2010-2014 Sezonlar\u0131) adl\u0131 Arkeoloji, Tarih, Sanat Tarihi \u00f6\u011frencileri ve arkeolojiye ilgi duyanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bilim d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in son derece \u00f6nemli olan bu kitap Bilgin K\u00fclt\u00fcr Sanat Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan 2020 y\u0131l\u0131nda okuyucular\u0131n be\u011fenisine sunuldum. Kitap, k\u0131sa bir \u00f6ns\u00f6z\u00fcn ard\u0131ndan bir giri\u015f, Hadrianoupolis Antik Kenti\u2019nde ger\u00e7ekle\u015ftirilen kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda elde edilen verilerden yola \u00e7\u0131k\u0131larak haz\u0131rlanm\u0131\u015f on kitap b\u00f6l\u00fcm\u00fc, ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f olan ki\u015filere ithafen bir te\u015fekk\u00fcr b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve kaynak\u00e7a b\u00f6l\u00fcmlerinden olu\u015fmaktad\u0131r. Yazarlar, kitab\u0131n \u00f6ns\u00f6z\u00fcnde Karab\u00fck \u0130line ba\u011fl\u0131 Eskipazar \u0130l\u00e7esi\u2019nin tarihi ge\u00e7mi\u015fini, burada ger\u00e7ekle\u015ftirilen ara\u015ft\u0131rma, kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve bu \u00e7al\u0131\u015fmalar neticesinde elde edilen veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda haz\u0131rlanan kitab\u0131n amac\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015flard\u0131r. Giri\u015f k\u0131sm\u0131nda ise (s.1) Karadeniz arkeolojisi \u00fczerine bilimsel ara\u015ft\u0131rma ve kaz\u0131lar\u0131n yetersizli\u011fi ve Hadrianoupolis Antik Kenti\u2019nin b\u00f6lge tarihini ayd\u0131nlatmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir konumda oldu\u011fu konusu \u00fczerinde durmu\u015flard\u0131r. Kitab\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc (s.3-8) \u201cTarihi ve Lokalizasyonu\u201d adl\u0131 b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Bu k\u0131s\u0131mda Hadrianoupolis Antik Kentinin konumu, yay\u0131l\u0131m alanlar\u0131, territoryas\u0131, co\u011frafi \u00f6zellikleri, tarihsel s\u00fcre\u00e7teki yeri ve \u00f6nemi, ayr\u0131ca kentte yer alan yap\u0131lar hakk\u0131nda bilgiler yer almaktad\u0131r. Yazarlara g\u00f6re Hadrianoupolis, Hristiyanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir din merkezi konumundad\u0131r. Kitab\u0131n \u201cHadrianoupolis Kaz\u0131lar\u0131 ve Kentteki Bilimsel \u00c7al\u0131\u015fmalar\u201d adl\u0131 ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc, (s.9-10) antik kentte ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yap\u0131lan bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, yay\u0131nlar, farkl\u0131 zaman dilimlerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen Restorasyon &#8211; Konservasyon ve kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hakk\u0131nda bilgiler sunmaktad\u0131r. Yazarlar bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kronolojik olarak kaleme alm\u0131\u015flard\u0131r. Kitab\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fc olan \u201cHamam A\u2019n\u0131n Mimarisi ve Hristiyanl\u0131k \u0130nanc\u0131n\u0131n Y\u0131kanma \u00dczerindeki Etkileri\u201d adl\u0131 b\u00f6l\u00fcm (s.13-32) sekiz ba\u015fl\u0131ktan olu\u015fmaktad\u0131r. Yazarlar, bu b\u00f6l\u00fcmde Hadrianoupolis Antik Kenti\u2019nde yer alan Hamam A yap\u0131s\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fcmleri, i\u015flevleri, yap\u0131m evreleri ve d\u00f6nem \u00f6zellikleri hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgiler sunmaktad\u0131r. Birinci k\u0131s\u0131mda hamam\u0131n Vestibulum (salon), ikinci k\u0131s\u0131mda Latrina (tuvalet), \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131s\u0131mda Frigidarium (so\u011fukluk b\u00f6l\u00fcm\u00fc), d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc k\u0131s\u0131mda Tepidarium (\u0131l\u0131kl\u0131k b\u00f6l\u00fcm\u00fc), be\u015finci k\u0131s\u0131mda Caldarium (s\u0131cakl\u0131k b\u00f6l\u00fcm\u00fc), alt\u0131nc\u0131 k\u0131s\u0131mda yap\u0131n\u0131n elde edilen veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda tarihlemesi, yedinci k\u0131s\u0131mda Erken Bizans D\u00f6nemi\u2019nde y\u0131kanma ve hamam mimarisi konular\u0131nda bilgi verdikten sonra sekizinci k\u0131s\u0131mda yap\u0131 hakk\u0131nda genel bir de\u011ferlendirme ve sonu\u00e7 metni kaleme alm\u0131\u015flard\u0131r. Roma d\u00fcnyas\u0131nda y\u0131kanma geleneklerinin mimari yap\u0131lara yans\u0131malar\u0131, do\u011fal su kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131, tuvalet ve temizlik k\u00fclt\u00fcrleri ve hamamlarda ge\u00e7irilen zaman\u0131n sosyal ya\u015fam\u0131n birer par\u00e7as\u0131 durumunda olmas\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli konular da de\u011finilen konular aras\u0131ndad\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm, \u201cHamam B\u201d adl\u0131 hamam\u0131n s\u0131ral\u0131 olarak alt\u0131 mekan\u0131, de\u011ferlendirme ve sonu\u00e7 \u015feklinde yedi ba\u015fl\u0131ktan olu\u015fan b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr (s.33-44). Yazar, hamam\u0131n muhtemel b\u00f6l\u00fcmleri, yerden ve duvardan \u0131s\u0131tma sistemleri, mozaikleri, y\u0131kanma k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve mimari plastik par\u00e7alar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda olas\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc hakk\u0131nda \u00f6nerilerde bulunmaktad\u0131r. Yazara g\u00f6re hamam alt\u0131 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca hypocaust payelerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn k\u00fcnklerden te\u015fkil edilmi\u015f olmas\u0131, caldarium ve tepidarium b\u00f6l\u00fcmlerinde tespit edilen \u201cspacer tubes\u201d varl\u0131\u011f\u0131, mozaikler ve kaz\u0131lar s\u0131ras\u0131nda ele ge\u00e7en buluntular de\u011ferlendirildi\u011finde yap\u0131n\u0131n MS. 6-7. y\u00fczy\u0131llar aras\u0131na tarihlenebilece\u011fini belirtmektedir. Be\u015finci b\u00f6l\u00fcmde \u201cD\u00f6rt Nehir Kilisesi (Kilise B)\u201d konusu i\u015flenmektedir (s.45-88). On dokuz ba\u015fl\u0131ktan olu\u015fan b\u00f6l\u00fcmde yazar taraf\u0131ndan kilisenin konumu, mimarisi, mozaiklerin \u015fekil ve konu bak\u0131m\u0131ndan incelenmesi, mimari plastik par\u00e7alar ve bu par\u00e7alar\u0131n benzer \u00f6rneklerinden yola \u00e7\u0131karak tarihlendirilmesi, yap\u0131m malzemeleri, Hristiyanl\u0131k tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan mozaik betimlemeleri ve s\u00fcsleme \u00f6zellikleri konusunda geni\u015f bir yelpazede bilgi verilmektedir. Yazar, Kilisenin detayl\u0131 olarak de\u011ferlendirilmesi neticesinde MS. 5-6. y\u00fczy\u0131lda in\u015fa edildi\u011fini, \u00fc\u00e7 nefli bazilikal planl\u0131 oldu\u011funu, do\u011fusunda d\u0131\u015fa ta\u015fk\u0131n yar\u0131m daire \u015fekilli apsis, bat\u0131s\u0131nda da dikd\u00f6rtgen bi\u00e7imli iki nartheks bulundu\u011funu ifade etmektedir. Ayr\u0131ca kilisenin naos, bema ve apsis k\u0131sm\u0131n\u0131n mozaiklerle s\u00fcslenmi\u015f oldu\u011fu yazar taraf\u0131ndan \u00f6zellikle belirtilmi\u015ftir. Alt\u0131nc\u0131 b\u00f6l\u00fcm, \u201cChora Kilisesi (Kilise A)\u201d adl\u0131 b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr (s.89-152). On yedi ba\u015fl\u0131ktan olu\u015fan b\u00f6l\u00fcm \u00f6zelinde yazar, kilisenin bazilikal planl\u0131, \u00fc\u00e7 nefli, d\u0131\u015fa ta\u015fk\u0131n yar\u0131m daire \u015fekilli apsisi olan, bat\u0131s\u0131nda dikd\u00f6rtgen bi\u00e7imli nartheks ve apsisin bat\u0131s\u0131nda dikd\u00f6rtgen bir alan\u0131 kaplayan \u00fc\u00e7 y\u00f6nden templon ile sonlanan bir bema\u2019ya sahip oldu\u011funu belirtmektedir. Kilisenin t\u00fcm b\u00f6l\u00fcmleri mozaiklerle s\u00fcslenmi\u015f olmakla beraber mimari plastik par\u00e7alar, s\u00fcsleme detaylar\u0131, yap\u0131da kullan\u0131lan malzemeler ve ele ge\u00e7en buluntular gibi \u00e7a\u011fda\u015f \u00f6rnekleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda kilisenin MS. 5-6. y\u00fczy\u0131lda in\u015fa edildi\u011fi dile getirilmektedir. Kilise mimarisinin tarihsel s\u00fcre\u00e7teki etkile\u015fimler neticesinde geldi\u011fi son nokta, hristiyanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemi, mozaiklerde i\u015flenen konular ve sahneler Hadrianoupolis\u2019in din merkezli karakteristik \u00f6zelliklerini belirleyen \u00f6nemli \u00f6geler olarak \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Yedinci b\u00f6l\u00fcmde \u201cYeni Veriler I\u015f\u0131\u011f\u0131nda Ge\u00e7 Roma Konutu (Domus) Hakk\u0131nda De\u011ferlendirmeler\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda (s.153-164) yazarlar, konutun co\u011frafi yerle\u015fimi, mimarisi, mozaik s\u00fcslemeleri, mimari plastik par\u00e7alar\u0131, duvarlar\u0131nda mevcut olan freskolar ve konut b\u00f6l\u00fcmlerinin i\u015flevleri hakk\u0131nda de\u011ferlendirmelerde bulunmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re konutun 1 nolu odas\u0131n\u0131n atrium (salon), 2 nolu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn culina (mutfak), 3 ve 5 nolu odalar\u0131n i\u015flevinin ne oldu\u011fu konusunda herhangi bir tahmin olmad\u0131\u011f\u0131, 4 nolu odan\u0131n triclinium (ziyafet odas\u0131), 6 nolu odan\u0131n cubiculum (yatak odas\u0131), 7 ve 8 nolu odalar\u0131n depolama birimleri olabilece\u011fi, oda 8\u2019in yap\u0131ya sonradan eklenen ancak i\u015flevinin bilinmedi\u011fi ve son olarak oda 9\u2019un lararium (Lar ad\u0131 verilen ve evlerin i\u00e7ini korudu\u011funa inan\u0131lan tanr\u0131ya adanm\u0131\u015f kutsal alan) olabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki de\u011ferlendirmeler mevcuttur. Konut, d\u00f6nemin ya\u015fam standartlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bilgiler sunmakla beraber freskolar, mozaikler ve s\u00fcsleme \u00f6geleri, sanat anlay\u0131\u015f\u0131 ve sosyal ya\u015fam hakk\u0131nda \u00f6nemli veriler sunmaktad\u0131r. Sekizinci b\u00f6l\u00fcm, \u201cEski \u00c7a\u011f ve Ge\u00e7 Antik D\u00f6nem Yaz\u0131tlar\u0131 I\u015f\u0131\u011f\u0131nda Bir Paphlagonia Kenti: Hadrianoupolis\u201d ad\u0131 ile ba\u015flamaktad\u0131r (s.165-170). Hadrianoupolis\u2019in kronolojik olarak kurulu\u015f a\u015famas\u0131ndan, yerle\u015fim yeri olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaz\u0131tlar \u00fczerinden de\u011ferlendiren yazar, M\u00d6. 25 y\u0131l\u0131nda Galatia eyaleti kurulurken Eskipazar ile Karab\u00fck aras\u0131nda bulunan b\u00f6lgede ya\u015fayanlar\u0131n, eyaletin kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda eyalete dahil edilmedi\u011fi ancak M\u00d6. 5 y\u0131l\u0131nda Bithynia ve Paphlagonia b\u00f6lgeleri s\u0131n\u0131r\u0131nda ya\u015fayan ve kendilerine eyalete sonradan eklenenler anlam\u0131nda Kaisareis Proseilemmeneitai denildi\u011fini ve bu b\u00f6lgede bir yerle\u015fim yeri kurduklar\u0131n\u0131 dile getirmektedir. Yine Paphlagonia s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde yer alan fakat farkl\u0131 yerlerde tespit edilmi\u015f yaz\u0131tlardan yola \u00e7\u0131karak imparatorlar, kutsal alanlar ve k\u00fcltler hakk\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131mlarda bulunmaktad\u0131r. B\u00f6l\u00fcm dokuz, \u201c2010-2014 Y\u0131llar\u0131 Sikke Buluntular\u0131\u201d ad\u0131yla kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r (s.171-190). Yazar, sikke buluntular\u0131 \u00f6zelinde Hadrianoupolis\u2019in \u00e7evre kentlerle olan ili\u015fkilerini, kentin n\u00fcmizmatik verileri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda tarihsel s\u00fcre\u00e7te ge\u00e7irdi\u011fi evrelerini, sikkeler \u00fczerinde betimlenen imparatorlar ve lejand e\u015fli\u011finde kentin siyasi tarihini ve k\u00fcltlere sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmi\u015ftir. Kentte ele ge\u00e7en sikkeler \u00fczerinden istatistiki veriler elde edilmi\u015f, d\u00f6nemin dini, sosyal ve ekonomik durumlar\u0131na dikkat \u00e7ekmi\u015ftir. Sikkelerin birimleri, lejand\u0131, \u00fczerindeki betimlemeler, kal\u0131p y\u00f6nleri ve a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 gibi detayl\u0131 bilgilere katalog \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u015feklinde yer verilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca elde edilen bilimsel veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda kentin tarihinin MS. 4. y\u00fczy\u0131l ile MS. 8. y\u00fczy\u0131l aral\u0131\u011f\u0131na tarihlendi\u011fi yine yazar taraf\u0131ndan somut \u00f6rneklerle a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Onuncu b\u00f6l\u00fcm,\u201d2010-2014 Y\u0131llar\u0131 Restorasyon-Konservasyon \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r (s.191-202). Yazarlar, kent genelinde belirli tarihlerde ger\u00e7ekle\u015ftirilen restorasyon-konservasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 kronolojik olarak toplam be\u015f ba\u015fl\u0131kta de\u011ferlendirmi\u015ftir. Farkl\u0131 zaman dilimlerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen uygulamalar, kent genelinde yap\u0131lar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fabilmesine yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Ayr\u0131ca yap\u0131 ve mimari plastik par\u00e7alar \u00f6zelinde uygulanan koruma y\u00f6ntemleri detayl\u0131 olarak anlat\u0131lm\u0131\u015f, gelece\u011fe d\u00f6n\u00fck olarak planlamalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bitki temizli\u011fi, derz, bord\u00fcr, mekanik temizlik, kimyasal temizlik ve yap\u0131larda keeping uygulamalar\u0131 konusunda a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 anlat\u0131mlar yer almaktad\u0131r. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Karab\u00fck \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Arkeoloji Ana Bilim Dal\u0131 B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Ersin \u00c7EL\u0130KBA\u015e, Ondokuz May\u0131s \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Vedat KELE\u015e<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"product_brand":[],"product_cat":[52477,52478],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-734826","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","5":"product_cat-arastirma","6":"product_cat-arkeoloji","7":"pa_cilt-ciltsiz","8":"pa_tur-kitap","9":"pa_yayinevi-bilgin-kultur-sanat","10":"pa_yazar-bilgin-kultur-sanat-kolektif","12":"first","13":"instock","14":"sale","15":"shipping-taxable","16":"purchasable","17":"product-type-simple"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/734826","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=734826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=734826"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=734826"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=734826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}