{"id":728685,"date":"2025-08-27T20:43:29","date_gmt":"2025-08-27T17:43:29","guid":{"rendered":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/sualti-arkeolojisi\/"},"modified":"2026-04-16T02:36:35","modified_gmt":"2026-04-15T23:36:35","slug":"sualti-arkeolojisi","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/sualti-arkeolojisi\/","title":{"rendered":"Sualt\u0131 Arkeolojisi"},"content":{"rendered":"<p>1950\u2019li y\u0131llarda, Jacques Cousteau\u2019nun k\u00fc\u00e7\u00fck denizalt\u0131s\u0131yla Akdeniz ve K\u0131z\u0131ldeniz\u2019in derinliklerinde yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 anlatan kitaplar\u0131, bize ilk kez deniz y\u00fczeyinin alt\u0131nda da \u00f6nceleri d\u00fc\u015flemedi\u011fimiz ba\u015fka bir d\u00fcnyan\u0131n var oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015fti. Bu kitaplarda su alt\u0131n\u0131n renkli ve canl\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir ya da iki tane siyah beyaz foto\u011fraf bulunurdu, bunlar zihnimizde g\u00f6rsel \u00e7ekicili\u011fi a\u011f\u0131r basan, renkli g\u00f6rseller olarak canlan\u0131r, bizleri heyecanland\u0131r\u0131rd\u0131. Birka\u00e7 y\u0131l sonra da Cousteau\u2019nun \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sinemalarda belgesel olarak g\u00f6rd\u00fck, \u00e7ocukluktan belle\u011fimize kaz\u0131nm\u0131\u015f olan Jules Verne\u2019nin \u201cDenizlerin Alt\u0131nda Yirmi Bin Fersah\u201d kitab\u0131 birden fantezi olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p b\u00fcy\u00fcleyici bir ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u2026 Ard\u0131ndan George Bass\u2019\u0131n Bodrum b\u00f6lgesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, Bodrum M\u00fczesinin sualt\u0131 arkeolojisi \u00fczerinde yo\u011funla\u015fmas\u0131, Ser\u00e7e Liman\u0131 ve Uluburun bat\u0131klar\u0131, denizi do\u011fal g\u00fczelliklerin, bal\u0131klar\u0131n d\u00fcnyas\u0131 olmaktan \u00f6telere g\u00f6t\u00fcr\u00fcp ilk kez uygarl\u0131k tarihi ile birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnmeye y\u00f6nlendirdi bizleri. Buraya kadar ana \u00e7izgileri ile de\u011findi\u011fimiz s\u00fcrecin yaratt\u0131\u011f\u0131 heyecan\u0131n, elinizde tuttu\u011funuz bu kitab\u0131n da altl\u0131\u011f\u0131 olarak olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p b\u00fcy\u00fcleyici bir ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u2026 Ard\u0131ndan George Bass\u2019\u0131n Bodrum b\u00f6lgesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, Bodrum M\u00fczesinin sualt\u0131 arkeolojisi \u00fczerinde yo\u011funla\u015fmas\u0131, Ser\u00e7e Liman\u0131 ve Uluburun bat\u0131klar\u0131, denizi do\u011fal g\u00fczelliklerin, bal\u0131klar\u0131n d\u00fcnyas\u0131 olmaktan \u00f6telere g\u00f6t\u00fcr\u00fcp ilk kez uygarl\u0131k tarihi ile birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnmeye y\u00f6nlendirdi bizleri. Buraya kadar ana \u00e7izgileri ile de\u011findi\u011fimiz s\u00fcrecin yaratt\u0131\u011f\u0131 heyecan\u0131n, elinizde tuttu\u011funuz bu kitab\u0131n da altl\u0131\u011f\u0131 olarak de yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.   \u00dclkemizde sualt\u0131 arkeolojisinin bat\u0131klarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar, bilim d\u00fcnyas\u0131nda h\u0131zl\u0131 geli\u015fmelerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, \u00f6nceleri farkl\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen bilim alanlar\u0131n\u0131n giderek birbirlerine yak\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 y\u0131llard\u0131r. Bu ba\u011flamda, bug\u00fcn genel olarak \u201cjeoarkeoloji\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda toplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yer ve \u00e7evre bilimleri ile arkeoloji aras\u0131nda yeni bir ara y\u00fcz geli\u015fmi\u015f ve bu h\u0131zla \u201cbat\u0131k topo\u011frafyalar\u201d \u00fczerinde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te, her ne kadar Prof.Dr. \u0130lhan Kayan ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok do\u011fa bilimci \u00fclkemiz k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n hareketlili\u011fi, gen\u00e7 tektonik hareketler ile iklim sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu bat\u0131k topo\u011frafyalar ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n k\u00fclt\u00fcr tarihi \u00fczerindeki sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde \u0131srarla durmu\u015flarsa da, yak\u0131n zamanlara kadar maalesef bu yakla\u015f\u0131m\u0131n arkeoloji d\u00fcnyas\u0131na tam olarak yans\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek pek olas\u0131 de\u011fildir. \u00c7o\u011fu zaman meslekta\u015flar\u0131m\u0131z, liman kenti oldu\u011fu halde bu \u00f6zelli\u011fini yitiren Troya, Efes, Edirne gibi kentleri ya da bir k\u0131sm\u0131 halen karada olup da deniz alt\u0131nda devam eden liman yap\u0131la\u015fmalar\u0131n\u0131 neden ve nas\u0131l\u0131n\u0131 sorgulanmadan tarihsel bir olgu olarak tan\u0131mlanmakla yetinmi\u015flerdir.   Bu kitab\u0131n yazar\u0131 Alper G\u00f6lba\u015f ile tezi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda verdi\u011fimiz ilk karar yukarda de\u011findi\u011fimiz sorun \u00e7er\u00e7evesinde sualt\u0131 arkeolojisini \u201cbat\u0131k gemiler\u201d d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda ele almak olmu\u015ftu. G\u00f6lba\u015f\u2019\u0131n yapaca\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ilk hedefini de \u201cd\u00fcnyada belli temeller \u00fczerine oturmu\u015f sualt\u0131 arkeolojisi uygulama y\u00f6ntemlerinin, genel \u00e7er\u00e7evesinin \u00e7izilmesi ve \u00fclkemiz ko\u015fullar\u0131na uyarlanmas\u0131\u201d olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131k. Tez s\u00fcreci i\u00e7inde Alper G\u00f6lba\u015f sualt\u0131 arkeolojisini en geni\u015f kapsam\u0131 ve sorunsallar\u0131 ile birlikte ele ald\u0131 ve beklentilerimizin  g\u00f6r\u00fclmesi gerekir. George Bass\u2019\u0131n sualt\u0131 arkeolojisine kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131m, geli\u015ftirdi\u011fi ve kamuoyuna \u00e7ok etkin bir bi\u00e7imde yans\u0131tarak payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemleri, bu alana ilgi duyan meslekta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 h\u0131zla artt\u0131rarak akademik yap\u0131lanma i\u00e7indeki yerlerini almalar\u0131n\u0131 da sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, ne var ki bu heyecan dalgas\u0131 \u00fclkemizde sualt\u0131 arkeolojisinin \u201cbat\u0131k gemiler\u201d arkeolojisi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alan gibi yerle\u015fmesine \u00e7ok \u00fczerine \u00e7\u0131karak \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 elinizdeki bu kitab\u0131 olu\u015fturan d\u00fczeye getirdi.   Bu kitap her \u015feyin \u00f6tesinde \u2018gemicilik \u2018(nautical) ile \u2018denizcilik\u2019 (maritime) arkeolojileri aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k olarak tan\u0131mlayarak, \u00fclkemizde akademik alan olarak yeni yeni geli\u015fmekte olan sualt\u0131 arkeolojisinin do\u011fru bir \u00e7izgiye oturmas\u0131na \u00f6nemli bir katk\u0131 yapmaktad\u0131r. Bu temel iki ayr\u0131m\u0131n da \u00f6tesine ge\u00e7erek, bu iki alan aras\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rma sorunsallar\u0131 ile uygulama y\u00f6ntemlerindeki farklar\u0131 da a\u00e7\u0131k olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma bunun da \u00f6tesine ge\u00e7erek, denizcilik arkeolojisinin kendi i\u00e7inde giderek farkl\u0131la\u015farak akarsu, g\u00f6l, sulak alanlar, adalar, delta olu\u015fumlar\u0131, k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 ve a\u00e7\u0131k deniz gibi olu\u015fmakta olan alt uzmanl\u0131k dallar\u0131n\u0131 g\u00fcncel veriler ile a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde sergilemi\u015ftir. Yeni geli\u015fmekte olan bir akademik alan\u0131n do\u011fru bir \u00e7izgi \u00fczerinde kavram karma\u015fas\u0131na girmeden geli\u015febilmesi i\u00e7in terminoloji sorununu \u00e7\u00f6zmesinin gereklili\u011fi elinizdeki bu kitapta \u00e7ok tan\u0131ml\u0131 ve kapsaml\u0131 olarak ele al\u0131nm\u0131\u015f, bilim dilimize yeni kazand\u0131r\u0131lacak s\u00f6zc\u00fcklerin do\u011frudan \u00e7eviri olarak de\u011fil, T\u00fcrk\u00e7enin yap\u0131s\u0131na uygun olarak \u00fcretilmesi esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 tan\u0131m ve getirdi\u011fi terminolojiler ile temel el kitab\u0131 olma \u00f6zelli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra, sualt\u0131 arkeolojisinde \u00f6ne \u00e7\u0131kan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 \u00f6rnekleyerek bu bilim alan\u0131n\u0131n \u00f6nemli a\u015famalar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmesi, kitab\u0131n her zaman ba\u015fvurulacak ansiklopedik bir yap\u0131ya da sahip olmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Alper G\u00f6lba\u015f\u2019\u0131n uzun ve kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rmalara dayanarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bu kitab\u0131n\u0131n arkeoloji ve k\u00fclt\u00fcrel miras y\u00f6netimi \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde yeni geli\u015fen b\u00fct\u00fcn alanlar i\u00e7in \u00f6rnek olmas\u0131 dile\u011fi ile. Mehmet \u00d6ZDO\u011eAN <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1950\u2019li y\u0131llarda, Jacques Cousteau\u2019nun k\u00fc\u00e7\u00fck denizalt\u0131s\u0131yla Akdeniz ve K\u0131z\u0131ldeniz\u2019in derinliklerinde yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 anlatan kitaplar\u0131, bize ilk kez deniz y\u00fczeyinin alt\u0131nda da \u00f6nceleri d\u00fc\u015flemedi\u011fimiz ba\u015fka bir d\u00fcnyan\u0131n<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"product_brand":[],"product_cat":[52477,52478],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-728685","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","5":"product_cat-arastirma","6":"product_cat-arkeoloji","7":"pa_cilt-ciltsiz","8":"pa_tur-kitap","9":"pa_yayinevi-bilgin-kultur-sanat","10":"pa_yazar-alper-golbas","12":"first","13":"instock","14":"sale","15":"shipping-taxable","16":"purchasable","17":"product-type-simple"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/728685","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=728685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=728685"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=728685"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=728685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}