{"id":718620,"date":"2025-08-27T18:11:01","date_gmt":"2025-08-27T15:11:01","guid":{"rendered":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/irak-selcuklu-devleti-atabegleri\/"},"modified":"2026-04-16T02:26:46","modified_gmt":"2026-04-15T23:26:46","slug":"irak-selcuklu-devleti-atabegleri","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/irak-selcuklu-devleti-atabegleri\/","title":{"rendered":"Irak Sel\u00e7uklu Devleti Atabegleri"},"content":{"rendered":"<p>B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklular\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131nda 513-590\/1119-1194 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Irak Sel\u00e7uklu Devleti\u2019nin ink\u0131raz\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynayan atabeglik m\u00fcessesesinin etki ve \u00f6zelliklerini belirlemeyi ama\u00e7layan bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel hareket noktas\u0131, atabeglik vazifesine tayin edilen \u015fah\u0131slar\u0131n biyografileridir.Ara\u015ft\u0131rma, Sel\u00e7uklu meliklerinin e\u011fitiminden sorumlu atabeglerin faaliyetlerine, asker\u00ee ves\u00e2yetin devletin idar\u00ee mekanizmas\u0131ndaki tesirlerine ve siyas\u00ee, i\u00e7tima\u00ee, k\u00fclt\u00fcrel olaylardaki etkilerine \u0131\u015f\u0131k tutmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Atabeg Karaca es-S\u00e2k\u012b, 1119\u2019daki S\u00e2ve Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Sultan Sencer\u2019in emri ile huzura getirildi\u011fi zaman B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu h\u00fck\u00fcmdar\u0131 kendisine: \u201cYe\u011fenlerim bana kar\u015f\u0131 muharebe ederlerse saltanat\u0131 istemeleri olmayacak i\u015f de\u011fil, sen ise insanlar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtarak benim \u00f6ld\u00fcr\u00fclmem i\u00e7in \u00e7abalad\u0131n. Fars ve Huzistan topraklar\u0131ndan daha fazla m\u00fclk sahibi mi olacakt\u0131n?\u201d diye sordu\u011funda atabeg korkusuzca: \u201cSana galip gelip, seni \u00f6ld\u00fcrmek isterdim. B\u00f6ylece karde\u015finin \u00e7ocuklar\u0131 benim h\u00fckm\u00fcm alt\u0131na girecek ve istedi\u011fimi atay\u0131p azledebilecektim.\u201d cevab\u0131n\u0131 verdi. \u0130bn\u00fc\u2019l-Es\u00eer, et-T\u00e2rihu\u2019l-b\u00e2hir fi\u2019d-devleti\u2019l-Atabekiyye (T\u00e2r\u00eehu\u2019d-devleti\u2019l-At\u00e2bekiyye fi\u2019l-Mevs\u0131l), s. 45. Orta\u00e7a\u011f&#8217;\u0131n me\u015fhur m\u00fcellifi \u0130bn\u00fc\u2019l-Es\u00eer, Irak Sel\u00e7uklu Devleti Sultan\u0131 Mes\u02bb\u00fbd\u2019un h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc devirdeki atabeg ve em\u00eerlerin g\u00fcc\u00fcn\u00fc, etkileyici bir \u015fekilde yorumlamaktad\u0131r: \u201cEm\u00eerler beldeleri sultan\u0131n iste\u011fi ve haberi olmadan kendi aralar\u0131nda payla\u015fmak istediler. Sultan\u0131n sadece ismi vard\u0131, elinde hi\u00e7bir belde kalmam\u0131\u015ft\u0131.\u201d \u0130bn\u00fc&#8217;l-Es\u00eer, \u0130sl\u00e2m Tarihi \u0130bn\u00fc\u2019l-Es\u00eer, el-K\u00e2mil fi\u2019t-T\u00e2rih Terc\u00fcmesi, XI, 65.   Irak Sel\u00e7uklu Devleti&#8217;nin g\u00fc\u00e7l\u00fc iki atabegi \u0130m\u00e2deddin Zeng\u00ee ve \u00c7avl\u0131 C\u00e2nd\u00e2r \u015fu dizelerle tavsif edilmektedir: \u201cBunlar\u0131n ikisi kutup olup, \u0130sl\u00e2m fele\u011fi bunlar \u00fczerine d\u00f6nerdi.\u201d B\u00fcnd\u00e2r\u00ee, Irak ve Horasan Sel\u00e7uklular\u0131 Tarihi, s. 185. Tahta yeni \u00e7\u0131kar\u0131lan sultana itaat arz etmesi talep edildi\u011fi zaman Atabeg Arslan-aba, yan\u0131nda bulunan Sel\u00e7uklu \u015fehzadesini tahta \u00e7\u0131karabilece\u011fini ima eden \u015fu s\u00f6zleri sarf etti: \u201cYa bana dokunmazs\u0131n\u0131z ya da benim yan\u0131mda da bir sultan oldu\u011funu hat\u0131r\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131karmazs\u0131n\u0131z!\u201d \u0130bn\u00fc&#8217;l-Es\u00eer, \u0130sl\u00e2m Tarihi \u0130bn\u00fc\u2019l-Es\u00eer, el-K\u00e2mil fi\u2019t-T\u00e2rih Terc\u00fcmesi, XI, 221-222. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklular\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131nda 513-590\/1119-1194 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Irak Sel\u00e7uklu Devleti\u2019nin ink\u0131raz\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynayan atabeglik m\u00fcessesesinin etki ve \u00f6zelliklerini belirlemeyi ama\u00e7layan bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"product_brand":[],"product_cat":[12370,12304],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-718620","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","5":"product_cat-arastirma-inceleme","6":"product_cat-tarih","7":"pa_cilt-ciltsiz","8":"pa_tur-kitap","9":"pa_yayinevi-bilge-kultur-sanat","10":"pa_yazar-murat-ozturk","12":"first","13":"instock","14":"sale","15":"shipping-taxable","16":"purchasable","17":"product-type-simple"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/718620","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=718620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=718620"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=718620"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=718620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}