{"id":715003,"date":"2025-08-27T17:25:05","date_gmt":"2025-08-27T14:25:05","guid":{"rendered":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/turkiye-turkcesi-temel-dilbilgisi\/"},"modified":"2026-04-16T02:23:18","modified_gmt":"2026-04-15T23:23:18","slug":"turkiye-turkcesi-temel-dilbilgisi","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/turkiye-turkcesi-temel-dilbilgisi\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi Temel Dilbilgisi"},"content":{"rendered":"<p>Mustafa Kemal Atat\u00fcrk, 1923&#8217;te cumhuriyetimizi kurdu\u011funda; 1932&#8217;de T\u00fcrk Dil Kurumu&#8217;nu ekin-bilim tarihimize kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esini bilimsel a\u00e7\u0131dan inceleyen yap\u0131tlar gibi dilci-ara\u015ft\u0131rmac\u0131 say\u0131s\u0131 da yok denecek d\u00fczeydeydi. Dahas\u0131 1940&#8217;lara dek kapa\u011f\u0131nda, &#8220;T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck&#8221; yazan bir yap\u0131t\u0131m\u0131z bile yoktu. Gen\u00e7 cumhuriyet, bir\u00e7ok alanda oldu\u011fu gibi dilde de kendi bilimcilerini yeti\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. TDK, T\u00fcrk\u00e7enin s\u00f6zvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 saptamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor; d\u00fcnyadaki dilbilimsel etkinlikleri izliyor; b\u00fct\u00fcn \u00fcniversitelerle i\u015fbirli\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. Ama\u00e7 T\u00fcrk\u00e7eyi b\u00fct\u00fcn, bilim, sanat ve teknik terimleri kar\u015f\u0131layacak bilim ve sanat dili olarak vars\u0131lla\u015ft\u0131rmakt\u0131.Elinizdeki bu yap\u0131tta, cumhuriyetin ilk y\u0131llar\u0131ndan bug\u00fcne uzanan zaman diliminde bir\u00e7ok dilcinin de eme\u011fi var. T\u00fcrk\u00e7eyi geleneksel bak\u0131\u015fla ele alan dilciler, \u00f6zg\u00fcn yap\u0131tlar\u0131yla dilin bir\u00e7ok sorununu ele alm\u0131\u015flard\u0131; konular\u0131n i\u015fleni\u015finde de\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fc\u015fler vard\u0131; de\u011fi\u015fik terimler kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Kimi dilciler, Arap\u00e7a-Fars\u00e7a olan, bu dillere \u00f6yk\u00fcn\u00fclerek yap\u0131lan ya da bat\u0131 dillerinden al\u0131nan terimleri T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirmek i\u00e7in sayg\u0131yla anaca\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015ft\u0131.TDK&#8217;de 1970&#8217;lerde ba\u015flat\u0131lan &#8220;T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi Temel Dilbilgisi Genel Program\u0131&#8221; \u00e7er\u00e7evesinde S\u00f6zc\u00fck T\u00fcrleri (1976\/1983); T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esinde S\u00f6zc\u00fck T\u00fcretme ve Birle\u015ftirme (1977); T\u00fcrk\u00e7esinin Geli\u015fmeli Sesbilimi (1978); T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esinin S\u00f6zdizimi (1981) adl\u0131 yap\u0131tlar yay\u0131mland\u0131. Bu yap\u0131tlar bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma yapanlara, T\u00fcrk\u00e7eyi \u00f6\u011fretmeye ve \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015fanlara kaynak olmu\u015ftu. Bunun ilk nedeni T\u00fcrk\u00e7eyi ele alan yerli ve yabanc\u0131 kaynaklardaki b\u00fct\u00fcn yarg\u0131lar\u0131 saptamas\u0131; dil olaylar\u0131na edebiyattan tan\u0131kl\u0131 \u00f6rnek i\u00e7ermesidir. Bu nedenle T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi temel dilbilgisi izlencesinin ge\u00e7mi\u015fte kalmamas\u0131 gerekiyordu. Bu izlencenin adland\u0131r\u0131lmas\u0131nda, i\u00e7eri\u011finin haz\u0131rlanmas\u0131nda ve yay\u0131mlanan yap\u0131tlar\u0131n \u00e7o\u011funda \u00e7ok eme\u011fim oldu\u011fu i\u00e7in&#8230; T\u00fcrk\u00e7enin tarihsel ak\u0131\u015f\u0131yla olanaklar\u0131n\u0131 bilmeyenlerle Harf ve Dil Devrimlerini yads\u0131yanlar \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi Temel Dilbilgisi&#8217;ni yazma hakk\u0131n\u0131 kendimde g\u00f6rd\u00fcm. Bu yap\u0131tla \u00fclkeme, T\u00fcrk\u00e7eme borcumun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00f6deyebilece\u011fime inan\u0131yorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc son nefesine dek T\u00fcrk\u00e7eyi d\u00fc\u015f\u00fcnen Mustafa Kemal Atat\u00fcrk&#8217;e borcum var; T\u00fcrkiye Cumhuriyeti&#8217;ne; cumhuriyetin ortak dili olan T\u00fcrk\u00e7eye ve bana emek devrimcilere borcum var. Mustafa Kemal Atat\u00fcrk&#8217;ten ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z &#8220;ses bayra\u011f\u0131m\u0131z&#8221; T\u00fcrk\u00e7eyi dalgaland\u0131ranlar\u0131 sayg\u0131yla selaml\u0131yorum. Sevgi \u00d6zel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mustafa Kemal Atat\u00fcrk, 1923&#8217;te cumhuriyetimizi kurdu\u011funda; 1932&#8217;de T\u00fcrk Dil Kurumu&#8217;nu ekin-bilim tarihimize kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esini bilimsel a\u00e7\u0131dan inceleyen yap\u0131tlar gibi dilci-ara\u015ft\u0131rmac\u0131 say\u0131s\u0131 da yok denecek d\u00fczeydeydi.<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"product_brand":[],"product_cat":[20225,12291],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-715003","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","5":"product_cat-dil-bilim","6":"product_cat-edebiyat","7":"pa_cilt-ciltsiz","8":"pa_tur-kitap","9":"pa_yayinevi-dil-dernegi","10":"pa_yazar-sevgi-ozel","12":"first","13":"instock","14":"sale","15":"shipping-taxable","16":"purchasable","17":"product-type-simple"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/715003","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=715003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=715003"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=715003"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=715003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}