{"id":696136,"date":"2025-08-27T14:33:01","date_gmt":"2025-08-27T11:33:01","guid":{"rendered":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/ahlakin-ve-dinin-iki-kaynagi\/"},"modified":"2026-04-16T02:05:53","modified_gmt":"2026-04-15T23:05:53","slug":"ahlakin-ve-dinin-iki-kaynagi","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/ahlakin-ve-dinin-iki-kaynagi\/","title":{"rendered":"Ahlak\u0131n ve Dinin \u0130ki Kayna\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"<p>XX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Bergson\u2019un yarat\u0131c\u0131 at\u0131l\u0131m (\u00e9lan vital) kavram\u0131, umudunu yitirmi\u015f Avrupa entelekt\u00fcelinin ruhuna yepyeni bir soluk \u00fcflemi\u015fti. Art\u0131k, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve sanat \u00e7evrelerinin sohbetlerinde s\u00f6zler \u201chayat hamlesi\u201d kavram\u0131 ile ba\u015fl\u0131yor ve onunla bitiyordu. Geni\u015f bir sahada Bergsoncu felsefenin yorumlar\u0131 ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131 h\u00e2kimdi. \u00c7o\u011fu kimse felsefede yeni bir g\u00fcn do\u011fdu\u011fu, ba\u015fka bir\u00e7ok etkinli\u011fin de b\u00f6ylece ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015ftu\u011fu inanc\u0131ndayd\u0131. William James, Bergson\u2019un yap\u0131tlar\u0131n\u0131n tutkulu bir okuyucusuydu. Marcel Proust\u2019tan Bernard Shaw\u2019a bir\u00e7ok edeb\u00ee yap\u0131tta, George Sorel\u2019in siyasal g\u00f6r\u00fc\u015flerinde, Claude Monet\u2019nin izlenimci resimlerinde, Claude Debussy\u2019nin m\u00fczi\u011finde ve tinsel de\u011ferlere dayanak arayan din adamlar\u0131nda Bergson\u2019un derin etkisi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6yle ki, Cumhuriyet\u2019in ilk y\u0131llar\u0131nda var olma hamlesi i\u00e7erisindeki T\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcnce ya\u015fam\u0131n\u0131n Bergsonculu\u011fa y\u00f6nelmesi bu y\u00fczden manidard\u0131r. Bergson felsefesinde ye\u015feren \u015fey madde, cans\u0131z varl\u0131k de\u011fildir; ger\u00e7eklik s\u00fcredir ve bunu yaln\u0131zca sezgi kavrayabilir. Zaman bir birikimdir. Gelecek hi\u00e7bir \u00e2n\u0131nda ge\u00e7mi\u015fin ayn\u0131s\u0131 olamaz, zira her ad\u0131mda yeni bir tecr\u00fcbe a\u00e7\u0131\u011fa serilir. Bergson, bilin\u00e7li bir varl\u0131k i\u00e7in var olman\u0131n de\u011fi\u015fmek oldu\u011funu kabul eder, zira de\u011fi\u015fmek olgunla\u015fmak demektir; olgunla\u015fmak ise, sonsuzca kendi kendini yaratmak demektir. Bu, yaln\u0131zca bilin\u00e7li insan varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil, fakat b\u00fct\u00fcn ger\u00e7eklik i\u00e7in b\u00f6yledir. Bergson geli\u015fmeyi, ancak s\u00fcre olarak anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z takdirde her \u015feyi berrakl\u0131\u011fa kavu\u015fturabilece\u011fimizi s\u00f6yler. Bergson\u2019un Ahl\u00e2k\u0131n ve Dinin \u0130ki Kayna\u011f\u0131\u2019nda temel yakla\u015f\u0131m\u0131 dura\u011fan ile devingen aras\u0131nda kurdu\u011fu temel kar\u015f\u0131tl\u0131kt\u0131r. Bu kar\u015f\u0131tl\u0131klardan birinin k\u00f6kleri zihindedir ve bilime, onun dura\u011fan, mekanik \u00fclk\u00fclerine ula\u015f\u0131r, di\u011feri sezgiye dayal\u0131d\u0131r, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 felsefecilerin, sanat\u00e7\u0131lar\u0131n ve b\u00fcy\u00fck mistiklerin yarat\u0131c\u0131 at\u0131l\u0131m\u0131nda (\u00e9lan vital) bulur. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Bergson\u2019un yarat\u0131c\u0131 at\u0131l\u0131m (\u00e9lan vital) kavram\u0131, umudunu yitirmi\u015f Avrupa entelekt\u00fcelinin ruhuna yepyeni bir soluk \u00fcflemi\u015fti. Art\u0131k, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve sanat \u00e7evrelerinin sohbetlerinde s\u00f6zler \u201chayat<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"product_brand":[],"product_cat":[12388,13555],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-696136","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","5":"product_cat-felsefe","6":"product_cat-genel-felsefe","7":"pa_cilt-ciltsiz","8":"pa_tur-dergi","9":"pa_yayinevi-dogu-bati-yayinlari","10":"pa_yazar-henri-bergson","12":"first","13":"instock","14":"sale","15":"shipping-taxable","16":"purchasable","17":"product-type-simple"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/696136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=696136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=696136"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=696136"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=696136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}