{"id":695849,"date":"2025-08-27T14:31:34","date_gmt":"2025-08-27T11:31:34","guid":{"rendered":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/kuresel-kriz-cercevesinde-turkiyenin-cari-acik-sorunsali\/"},"modified":"2026-04-16T02:05:47","modified_gmt":"2026-04-15T23:05:47","slug":"kuresel-kriz-cercevesinde-turkiyenin-cari-acik-sorunsali","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/urun\/kuresel-kriz-cercevesinde-turkiyenin-cari-acik-sorunsali\/","title":{"rendered":"K\u00fcresel Kriz \u00c7er\u00e7evesinde T\u00fcrkiye\u2019nin Cari A\u00e7\u0131k Sorunsal\u0131"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye Ekonomisi 20. Y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finde h\u0131zl\u0131 bir d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lma s\u00fcreci ya\u015fam\u0131\u015f ve uluslararas\u0131 piyasalarla b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015ftir. Bu b\u00fct\u00fcnle\u015fme hem mal ve hizmet hem de finans piyasas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ve sanc\u0131l\u0131 olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye ekonomisi 1994 ve 2001 gibi iki \u00f6nemli kriz yan\u0131nda pek \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli kriz ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Ya\u015fanan t\u00fcm krizlerin tetikleyicisinin d\u0131\u015f ticaret dengesizli\u011fi oldu\u011funu s\u00f6ylemek abart\u0131 olmaz. T\u00fcrkiye bug\u00fcn de d\u00fcnya da ya\u015fanan krizden etkilenme s\u00fcrecine girmi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019de cari a\u00e7\u0131k \u00f6zellikle 2004 y\u0131l\u0131ndan itibaren rekordan rekora ko\u015fmaktad\u0131r. 2004-2007 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki ortalama cari a\u00e7\u0131k 1984-2003 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki ortalama cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n 16 kat\u0131ndan fazlad\u0131r. B\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen cari a\u00e7\u0131k do\u011fal olarak ciddi kayg\u0131lar yaratm\u0131\u015f, bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131n kriz d\u00f6neminde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019deki cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n as\u0131l belirleyicisinin d\u0131\u015f ticaret dengesindeki bozulma oldu\u011fu bilinmektedir. \u00d6zellikle 2001 y\u0131l\u0131ndan itibaren hem ihracatta hem de ithalatta \u00e7ok belirgin bir art\u0131\u015f trendi g\u00f6zlenmekle birlikte ithalattaki art\u0131\u015f ihracattaki art\u0131\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir oranda a\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hem d\u0131\u015f ticaret dengesinde hem de cari a\u00e7\u0131kta ciddi bir k\u00f6t\u00fcle\u015fme g\u00f6zlenmi\u015ftir. Cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n finansman\u0131nda bug\u00fcne kadar d\u0131\u015f bor\u00e7lanma, portf\u00f6y ve daha \u00e7ok \u00f6zelle\u015ftirme gelirleriyle desteklenen do\u011frudan yat\u0131r\u0131mlar kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye k\u00fcresel likidite bollu\u011fu nedeniyle uzun s\u00fcren \u015fansl\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7mi\u015f ve d\u0131\u015f bor\u00e7 ve sermaye ak\u0131\u015f\u0131na dayal\u0131 y\u00fcksek bir b\u00fcy\u00fcme oran\u0131 yakalam\u0131\u015ft\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131 iyimserli\u011fi art\u0131rm\u0131\u015f ve risk fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmesine neden olmu\u015ftur. K\u00fcresel para hareketleriyle beslenen iyimserli\u011fin, bir \u00fclkenin geli\u015fimini bir bir s\u00fcre i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcrmesine yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 do\u011fal iken, bu iyimserli\u011fin azalmas\u0131 tam tersine bir geli\u015fmeyi do\u011furmaktad\u0131r. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019nin toplam d\u0131\u015f borcundaki kayg\u0131 verici art\u0131\u015f k\u00fcresel likiditedeki daralma nedeniyle h\u0131zla \u00e7evrilemez hale gelmektedir. D\u0131\u015f kaynaklar ve cari a\u00e7\u0131kla beslenen ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin, kriz d\u00f6neminde daralan cari a\u00e7\u0131k ile k\u00fc\u00e7\u00fclece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Kitab\u0131m\u0131z\u0131n amac\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7ine girdi\u011fi bu riskli d\u00f6nemde T\u00fcrkiye ekonomisinin cari a\u00e7\u0131k sorunsal\u0131n\u0131 tart\u0131\u015farak bu d\u00f6nemin en az kay\u0131p ile ge\u00e7irilmesi i\u00e7in neler yap\u0131lmas\u0131 ve uzun d\u00f6nemde ekonominin daha sa\u011flam bir yap\u0131ya kavu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in d\u0131\u015f ticaretin nas\u0131l \u015fekillenmesi gerekti\u011fini ortaya koyacak yakla\u015f\u0131mlar\u0131 de\u011ferlendirmektir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye Ekonomisi 20. Y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finde h\u0131zl\u0131 bir d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lma s\u00fcreci ya\u015fam\u0131\u015f ve uluslararas\u0131 piyasalarla b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015ftir. Bu b\u00fct\u00fcnle\u015fme hem mal ve hizmet hem de finans piyasas\u0131nda<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"product_brand":[],"product_cat":[12573,12566],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-695849","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","5":"product_cat-akademik-kitaplar","6":"product_cat-egitim","7":"pa_cilt-ciltsiz","8":"pa_tur-kitap","9":"pa_yayinevi-efil-yayinevi","10":"pa_yazar-kollektif","12":"first","13":"instock","14":"sale","15":"shipping-taxable","16":"purchasable","17":"product-type-simple"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/695849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=695849"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=695849"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=695849"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/roveyayinevi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=695849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}